Bijgewerkt voor CCV-schema UPD/PvE 2.0

Opleiding UPD opsteller: welke opleiding heb je nodig?

Wie uitgangspuntendocumenten (UPD’s) of programma’s van eisen (PvE’s) voor brandbeveiligingssystemen opstelt, heeft kennis nodig van brandpreventie én van de installatie zelf. De matrix op deze pagina laat per installatiesoort en niveau zien welke opleidingen daarbij passen.

Bekijk de opleidingsmatrix
Wat vraagt het CCV-schema?

Zo is de route opgebouwd

  1. Brandpreventie

    Altijd nodig. Eén van: Brandpreventiedeskundige 1, (adjunct-hoofd)brandmeester preventie of medewerker brandpreventie.

  2. Vakkennis van de installatie

    Eén of meer vakopleidingen per systeem, zoals projecteringsdeskundige brandmeldinstallaties of junior engineer sprinklertechniek.

  3. Verdieping Gevorderd

    Voor complexe objecten. Eén van: Brandpreventiedeskundige 2, Leergang Specialist brandpreventie of post-hbo Fire Safety Engineering.

De precieze combinatie per installatie staat in de matrix:

Opleiding of praktijkervaring

Deze website is een initiatief van de Brandpreventie Academy. We krijgen vaak de vraag welke opleiding je nodig hebt om UPD opsteller te worden. Hier vind je het antwoord in één overzicht.

Een opleiding is niet altijd nodig. Het CCV-schema vraagt aantoonbare competenties en die kun je ook in de praktijk opbouwen. Ontbreekt die ervaring nog, dan helpt een opleiding je om de kennis gericht aan te vullen.

Opleidingsmatrix

Opleidingsmatrix UPD opsteller

Per brandbeveiligingssysteem zie je welke opleidingen invulling geven aan de competenties van een UPD opsteller, steeds voor twee niveaus: basis en gevorderd.

Kies de kolom die past bij het systeem en het niveau waarvoor je UPD’s of PvE’s wilt opstellen. Uit een groep met “kies één” volstaat één opleiding. Losse opleidingen met een vinkje in jouw kolom horen er allemaal bij.

Opleidingen per installatiesoort en niveau voor de UPD opsteller
Opleiding BMI/OAI Sprinkler NEN-EN 12845 Sprinkler NFPA Sprinkler FM RBS
Basis Gevorderd Basis Gevorderd Basis Gevorderd Basis Gevorderd Basis Gevorderd
Brandpreventie, basis: kies één van deze 3
Brandpreventie­deskundige 1 Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
(Adjunct-hoofd)brandmeester preventie Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Medewerker brandpreventie Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Brandpreventie, gevorderd: kies één van deze 3
Brandpreventie­deskundige 2 Nee Ja Nee Ja Nee Ja Nee Ja Nee Ja
Leergang Specialist brandpreventie Nee Ja Nee Ja Nee Ja Nee Ja Nee Ja
Post-hbo Fire Safety Engineering Nee Ja Nee Ja Nee Ja Nee Ja Nee Ja
Brandmeld- en ontruimingsalarminstallaties
Projecterings­deskundige brandmeld­installaties Ja Ja Nee Nee Nee Nee Nee Nee Ja Ja
Projecterings­deskundige ontruimings­alarm­installaties Ja Ja Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee
Sprinkler, basis: kies één van deze 2
Junior adviseur sprinkler­techniek Nee Nee Ja Ja Ja Ja Ja Ja Nee Nee
Junior engineer sprinkler­techniek Nee Nee Ja Ja Ja Ja Ja Ja Nee Nee
Sprinkler NEN-EN 12845, gevorderd: kies één van deze 2
Adviseur sprinkler­techniek Nee Nee Nee Ja Nee Nee Nee Nee Nee Nee
Engineer sprinkler­techniek Nee Nee Nee Ja Nee Nee Nee Nee Nee Nee
Sprinkler NFPA: kies één van deze 2
NFPA-sprinklertechnicus Nee Nee Nee Nee Ja Ja Nee Nee Nee Nee
NFPA 13-training (Riskonet) Nee Nee Nee Nee Ja Ja Nee Nee Nee Nee
Sprinkler FM
FM-sprinklertechnicus Nee Nee Nee Nee Nee Nee Ja Ja Nee Nee
Rookbeheersing
Ontwerp­deskundige rookbeheersings­systemen Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Ja Ja
  • Past bij deze kolom
  • Niet van toepassing
  • Kies één: één opleiding uit de groep volstaat

Basis of gevorderd?

Het CCV-schema kent geen niveaus. Het vraagt dat je de technische competenties uit het competentieprofiel aantoonbaar beheerst, met ten minste hbo-werk- en -denkniveau. Hoe je die competenties opbouwt, laat het schema vrij.

Wij gaan een stap verder. Bij een bouwwerk met alleen maatregelen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) kan het UPD voor de risicoanalyse naar de regelgeving verwijzen. Bij complexe objecten, zoals industrie en opslag, opslag van gevaarlijke stoffen (PGS), zorg, penitentiaire inrichtingen, hoogbouw en tunnels, moet je zelf onderbouwen welke risico’s het systeem afdekt, welk restrisico overblijft en waarom een afwijking of gelijkwaardige oplossing toch doeltreffend is. Hbo-niveau alleen is daarvoor in onze ogen niet genoeg. Je hebt dan verdiepende kennis van brandveiligheid nodig, zoals Brandpreventiedeskundige 2, de Leergang Specialist brandpreventie of de post-hbo Fire Safety Engineering.

Heb je die opleiding niet maar wel ruime ervaring met complexe UPD’s, dan kan die ervaring volstaan. Zo niet, dan adviseren we om complexe projecten onder toezicht van een gekwalificeerde collega te doen. Het schema kent die werkwijze ook voor medewerkers die nog niet gekwalificeerd zijn.

Opleidingen met een link worden gegeven door de Brandpreventie Academy. De andere opleidingen worden door andere partijen aangeboden.

Het schema kent ook specialisaties voor blusgas-, watermist-, blusschuim-, aerosol- en woningsprinklersystemen. Die staan niet in deze matrix.

CCV-certificatieschema

Wat vraagt het CCV-schema van een UPD opsteller?

Sinds 1 oktober 2025 geldt het CCV-certificatieschema UPD/PvE Brandbeveiligingssysteem, versie 2.0. Het volgt het schema Uitgangspuntendocument Brandbeveiliging (versie 1.1 uit 2018) op. Organisaties die UPD’s of PvE’s opstellen, kunnen zich op basis van dit schema laten certificeren.

UPD of PvE

Een UPD of PvE beschrijft voor één of meer brandbeveiligingsinstallaties het doel, de prestatie-eisen en de bouwkundige, installatietechnische en organisatorische randvoorwaarden die nodig zijn om de installatie goed te laten werken. Een ontwerper kan er het systeem mee uitwerken. Bij brandmeld- en ontruimingsalarmsystemen heet het document meestal PvE, bij sprinklers en andere vastopgestelde blussystemen UPD.

Certificatie per specialisatie

Het schema gaat alleen over installatietechnische brandbeveiligingssystemen. Een organisatie laat zich certificeren voor één of meer van deze specialisaties:

  • Sprinklersysteem
  • Brandmeld- en/of ontruimingsalarmsysteem
  • Blusgassysteem
  • Rookbeheersingssysteem
  • Watermistsysteem
  • Blusschuimsysteem
  • Aerosolsysteem
  • Woningsprinklersysteem

Eisen aan de opsteller

De opsteller beheerst aantoonbaar de technische competenties uit het competentieprofiel van de specialisatie. De Vereniging van Brandveiligheid Adviseurs (VVBA) publiceert die profielen. Het schema gaat uit van ten minste hbo-werk- en -denkniveau. Kwalificatie voor een deel van een profiel kan ook, bijvoorbeeld alleen sprinkler volgens NFPA.

Kwalificatie en verificatie

De organisatie kwalificeert haar opstellers zelf: van meelopen en werken onder waarneming tot zelfstandig opstellen. Elk UPD of PvE wordt geverifieerd door een tweede gekwalificeerde persoon die niet bij het opstellen betrokken was. Jaarlijks toetst de organisatie of haar opstellers nog aan de eisen voldoen.

Certificatie en toezicht

Na een positieve initiële beoordeling volgt minimaal eens per jaar een periodieke beoordeling: een audit plus een steekproef van opgestelde UPD’s en PvE’s. Gecertificeerde organisaties staan op hetccv.nl en zetten het CCV-certificatiemerk op elk UPD of PvE binnen hun scope. Het schema is privaatrechtelijk en heeft geen wettelijke grondslag. Opdrachtgevers, verzekeraars of het bevoegd gezag kunnen er wel om vragen.

Het schema zelf lezen

CCV-certificatieschema UPD/PvE Brandbeveiligingssysteem, versie 2.0. Publicatiedatum 1 juli 2025, ingangsdatum 1 oktober 2025.

Download het schema (PDF)
Competentieprofielen op vvba.nl

Video

Het UPD in een korte animatie

Een korte animatie van het CCV over het uitgangspuntendocument brandbeveiliging.

Bij afspelen laadt de video van YouTube.

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over de UPD opsteller

Wat doet een UPD opsteller?

Een UPD opsteller vertaalt het gebruik van een gebouw en het brandrisico naar uitgangspunten voor een brandbeveiligingssysteem. Het UPD of PvE legt het doel, de prestatie-eisen en de randvoorwaarden vast, zodat een ontwerper daarmee de installatie kan uitwerken.

Welke opleiding heb je nodig om UPD opsteller te worden?

Dat hangt af van het systeem en het niveau. De basis is een brandpreventieopleiding, zoals Brandpreventiedeskundige 1. Daarbij komt een vakopleiding voor de installatie, bijvoorbeeld Projecteringsdeskundige brandmeldinstallaties of Junior engineer sprinklertechniek. Voor gevorderd komt er een opleiding als Brandpreventiedeskundige 2 of de post-hbo Fire Safety Engineering bij. De matrix geeft het volledige overzicht.

Is een opleiding verplicht?

Nee. Het schema schrijft geen diploma’s voor. Het vraagt dat je de technische competenties uit het competentieprofiel aantoonbaar beheerst. Je organisatie stelt vast of je gekwalificeerd bent, en praktijkervaring telt daarbij mee.

Wat is het verschil tussen een UPD en een PvE?

Het gaat om hetzelfde soort document. Bij brandmeld- en ontruimingsalarmsystemen spreek je meestal van een programma van eisen (PvE), bij sprinklers en andere vastopgestelde blussystemen van een uitgangspuntendocument (UPD). Het CCV-schema gebruikt daarom de term UPD/PvE.

Wat betekenen basis en gevorderd in de matrix?

Het CCV-schema kent geen niveaus, dit is ons advies. Bij complexe objecten moet het UPD zelf de risico’s, het restrisico en eventuele gelijkwaardige oplossingen onderbouwen. Daarvoor adviseren we naast hbo-niveau een verdiepende brandveiligheidsopleiding, zoals Brandpreventiedeskundige 2, de Leergang Specialist brandpreventie of de post-hbo Fire Safety Engineering.

Welke versie van het CCV-schema geldt?

Versie 2.0 van het CCV-certificatieschema UPD/PvE Brandbeveiligingssysteem. Het CCV publiceerde deze versie op 1 juli 2025, de ingangsdatum was 1 oktober 2025.